Welkom
Voor wie is 2voud
Activiteiten Leiden
Kalender Leiden
Reserveren
Inschrijven Leiden
Activiteitenverslagen
Samenwerking bedrijven
Contact
3 oktoberwandeling: zaterdag 1 oktober `05

ImageLeiden werd op 3 oktober 1574 ontzet en om dat heuglijke feit te herdenken
vieren de Leidenaren rondom deze datum ieder jaar een groots feest met hun jaarlijkse kermis.
Rob en Lenny van 2voud hebben dit feit en feest niet ongemerkt voorbij willen laten gaan
en regelden hun eigen 2voud-activiteit. Dit trok mij wel aan en ik schreef mij in.

Wie is ik?
                                                                                                                                                                
Ik ben Jan Vossen, uit het Brabantse Vught bij ‘s-Hertogenbosch,
die al wel vaker meedeed aan activiteiten van 2voud. Zaterdag 1 oktober was het dan zover.
Ik had met een kennis, die ik via 2voud heb leren kennen, afgesproken samen in te schrijven.

Na wat aanrij-problemen in de middag met de auto richting Oegstgeest
lukte het mij daarna dankzij mijn “Truus” (lees: navigatiesysteem op telefoon),
ondanks de kermis en het feit dat ik de Leidse binnenstad nog niet op mijn duimpje ken,
om op het afgesproken tijdstip aanwezig te zijn voor een stadsrondwandeling met uitleg
van een VVV-gids. Ik trof er een leuke grote groep gezellige mede-deelnemers aan.
Het weer was wel wat (regen)dreigend, maar tegelijk zonnig en
vol goede moed werden wij meegevoerd door onze bijzondere gids.
Gelukkig hadden de meesten van ons een paraplu bij zich,
want helaas hebben wij die wel nodig gehad, maar de nattigheid viel mee.
Naar ik heb vernomen viel de meeste nattigheid naderhand bij het feesten
tot in de vroege uurtjes.
Dankzij mijn vorige deelname aan de stads-puzzel-/wandeltocht en nu in combinatie
met een welbespraakte enthousiaste gids ben ik Leiden beter gaan leren kennen.
Maar dat niet alleen.
De verhalen, die door onze gids verteld werden bij elk punt bevatten niet alleen droge
historische informatie, die ik vroeger op school ooit wel eens gehoord had,
maar tegelijk anekdotes en in combinatie met een groot aantal sociaal-geografische aspecten
komt zo’n bijzonder plek en stad als Leiden er dan ineens heel anders uit te zien: de grootte van de stad Leiden in zijn (laken)tijd; het aantal tennisvelden, bleekvelden en het opkopen en ombouwen van veel van deze tennisvelden tot de hofjes; spreekwoorden bijv. de lakens uitdelen. Tijdens de wandeling was er gelukkig ook alle tijd en ruimte om met elkaar van gedachten te wisselen naar aanleiding van de verhalen van onze gids of zomaar over dingen die je te binnen schoten.
De werkelijkheid over de hutspot en de haring met wittebrood:                                                       
Een jongen zou binnen de verlaten Spaanse stellingen een grote ketel met daarin een mengsel
van aardappelen, uien en wortelen hebben gevonden.
Men kan zich voorstellen wat deze vondst voor de uitgehongerde bevolking van Leiden
moet hebben betekend.
Het gerecht kreeg de naam hutspot en geldt nog vandaag de dag als een van de meest
typische Nederlandse gerechten.
Helemaal kan het verhaal echter niet kloppen, want aardappelen waren in die tijd nog
niet bekend in Europa.
Hoe dan ook wordt er in heel Nederland en vooral in Leiden op 3 oktober hutspot gegeten
ter herdenking van de historische gebeurtenissen.
Bovendien eet men op die dag ook haring en wittebrood.
Dit verwijst naar het feit dat de geuzen vis en brood voor de Leidse bevolking meebrachten.
De naam 'wittebrood' wordt overigens uitsluitend in dit verband gebruikt;
bij andere gelegenheden spreekt men van 'wit brood'.
Het brood was ook niet wit maar afgeleid van het Duitse ‘weiz’ of iets dergelijks
dat duidt op graan.
In Leiden zelf wordt jaarlijks op 3 oktober haring en wittebrood uitgedeeld.
Dit gebruik is pas in de 19e eeuw ingevoerd. Oorspronkelijk kwamen alleen de
behoeftige stadgenoten ervoor in aanmerking, maar tegenwoordig ontvangt iedereen
die komt opdagen, een dubbel brood en twee haringen.
Bij het uitdelen helpen vaak hooggeplaatste persoonlijkheden mee, vooral de Leidse burgemeester,
maar soms zelfs leden van de koninklijke familie.
In 1886 is de '3 October Vereeniging' opgericht die zich nog steeds bezighoudt
met de organisatie van de herdenking in Leiden.

Bij terugkomst van de wandeling is een deel van de groep naar huis gegaan
en de rest heeft gezellig onderin het eetcafé `de Vriend` overheerlijke hutspot gegeten
en verder gekletst over zaken die ons zo dagelijks bezighouden.
Om 19.45 stonden we weer buiten en werden we vrij gelaten om de rest van de avond naar
eigen inzicht verder in te kleuren.
Om 21.00 u begon een grote optocht met veel muziek.
Ik heb gewacht en het was tot dan toe redelijk droog gebleven,
maar net om 21.00 begon het werkelijk te hozen.
Ik had medelijden met de deelnemers/muzikanten/kinderen (zonder plu)
en het publiek (met plu). Door de regen – en het was reeds donker –
heb ik niet voldoende van de optocht kunnen ervaren.
Ik ben langzaam tegen de looprichting van de stoet in richting kermis gelopen en
uiteindelijk na wat (mondelinge) hulp heb ik de goede richting huiswaarts gevonden en
heb ik via het stationsplein Leiden per fiets weer verlaten met een voldaan gevoel.

Rob, Lenny en alle deelnemers bedankt en tot de volgende keer.
Jan